Van Gölü’nde Alarm Zilleri: Göl Şekil Değiştiriyor, Çekilme 3 Kilometreyi Buldu

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Van Gölü Havzası’nda yaşanan kuraklık ve buharlaşmaya dikkat çekerek, gölde bazı bölgelerde çekilmenin 2 ila 3 kilometreye kadar ulaştığını ve gölün özellikle doğu kıyılarında haritalar üzerinde dahi fark edilebilecek biçimde şekil değiştirmeye başladığını söyledi.

“Yağışlar Azalıyor, Buharlaşma Artıyor”

İklim değişikliğinin etkilerinin son yıllarda Türkiye’de daha şiddetli hissedilmeye başladığını belirten Alaeddinoğlu, Van Gölü Havzası’nda bu etkinin çok daha belirgin olduğunu ifade etti. 2024 yılında yağışların kısmen yeterli olması nedeniyle gölde küçük çaplı iyileşmeler gözlemlendiğini belirten Alaeddinoğlu, 2025 yılının ise oldukça kurak geçtiğini vurguladı.

“Yağışların yetersizliği ve buharlaşmanın şiddeti, özellikle son birkaç yıldır çok daha belirgin bir şekilde kendini göstermeye başladı,” diyen Alaeddinoğlu, gölün doğu kıyısındaki sığ alanlarda suyun büyük ölçüde çekildiğini belirtti.

Doğu Kıyısında Göl Geri Çekiliyor

Van Gölü’nün doğusunda bulunan ve birçok küçük akarsuyun döküldüğü bölgelerde çekilmenin 2-3 kilometreye kadar ulaştığını ifade eden Alaeddinoğlu, bu durumun artık sadece saha gözlemleriyle değil, harita üzerinde de net biçimde görülebileceğini söyledi.

“Küçük ölçekli ama kalıcı değişimler yaşanıyor. Gölün şekli değişmeye başladı,” dedi.

Kuraklık Süreleri Uzadı

Geçmişte sadece bir ay süren kurak dönemlerin artık üç aya kadar uzadığını belirten Alaeddinoğlu, bu sürecin gölde yaşanan çekilmeyi çok daha belirgin hale getirdiğini kaydetti:

“Önce bir buçuk, sonra iki ay oldu. 2025 yılı itibarıyla bu süre üç aya kadar çıktı. Bu da göldeki çekilmenin temel nedenlerinden biri.”

Gezici Siklonlar Etkisini Yitirdi

Van Gölü Havzası’nda yağış rejiminin ciddi şekilde bozulduğunu belirten Prof. Alaeddinoğlu, geçmişte düzenli aralıklarla yağış getiren gezici siklonların artık yeterli yağış bırakmadığını ifade etti. Bu durumun gölün ekosistemi için önemli bir tehdit oluşturduğunu dile getirdi.

“Van Gölü’nü Kurtarmak İçin Zaman Daralıyor”

Van Gölü’nün karşı karşıya olduğu tehditlerin sadece çevresel değil, aynı zamanda sosyoekonomik boyutlara da ulaşabileceğini belirten Alaeddinoğlu, iklim değişikliği ve kontrolsüz su kullanımının gölü geri dönüşü olmayan bir sürece sürükleyebileceği uyarısında bulundu:

“Buharlaşma artacak, sıcaklıklar yükselecek. Göldeki alan kaybı sürecek. Bu, sadece ekolojik değil, aynı zamanda tarım, balıkçılık ve göç gibi konularda ciddi toplumsal sorunlara yol açabilir.”

Yetkililere Çağrı: Havza Bazlı Planlama Şart

Uzmanlar, Van Gölü’nün korunması için havza bazlı su yönetimi, tarımda su tasarrufu, kaçak su kullanımının denetlenmesi ve ekosistem temelli yaklaşımların hayata geçirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.