Erzurumlu Bir İlim Öncüsü: Ömer Nasuhi Bilmen’in İz Bırakan Hayatı

Türk din âlimi ve eski Diyanet İşleri Başkanı Ömer Nasuhi Bilmen’in hayatı ve ilmî mirası, vefatının üzerinden geçen yıllara rağmen önemini korumaya devam ediyor.

10 Ocak 1883 tarihinde Erzurum’un Salasar (Sarıyayla) köyünde dünyaya gelen Bilmen, küçük yaşta babasını kaybetmesinin ardından amcası Abdürrezzak İlmî Efendi’nin himayesinde yetişti. İlk eğitimini Erzurum’da alan Bilmen, 1908 yılında İstanbul’a giderek dönemin önemli âlimlerinden dersler aldı. Medresetü’l-Kudât’ta hukuk eğitimi görerek ilmî kariyerine sağlam bir temel attı.

1912 yılında ruûs imtihanını kazanarak dersiamlık unvanı elde eden Bilmen, medreselerde fıkıh ve kelâm alanlarında dersler verdi. Fetvâhâne’de çeşitli görevlerde bulunan Bilmen, aynı zamanda Mahkeme-i Temyiz Şer’iyye Dairesi’nde de çalıştı. Eğitim faaliyetlerini uzun yıllar sürdüren Bilmen, Darüşşafaka başta olmak üzere çeşitli eğitim kurumlarında öğretmenlik yaptı.

1943 yılında İstanbul Müftülüğü görevine getirilen Bilmen, 30 Haziran 1960 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığı’na atandı. Ancak bu görevde yaklaşık bir yıl kaldıktan sonra 1961 yılında kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

İslâm hukuku, tefsir ve kelâm alanlarında önemli eserler kaleme alan Bilmen’in “Büyük İslâm İlmihali”, “Kur’an-ı Kerim’in Meâl-i Âlisi ve Tefsiri” ve “Hukuk-ı İslâmiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kamusu” adlı çalışmaları, hem akademik çevrelerde hem de halk arasında geniş kabul gördü.

Hayatını ilme ve eğitime adayan Ömer Nasuhi Bilmen, 12 Ekim 1971 tarihinde İstanbul’da vefat etti. Edirnekapı Sakızağacı Şehitliği’ne defnedilen Bilmen, geride bıraktığı eserlerle Türkiye’nin dinî ve ilmî hayatında kalıcı bir iz bıraktı.