Cevdet Sunay: Türkiye’nin 5. Cumhurbaşkanı ve Çalkantılı Bir Dönemin Tanığı

Türkiye’nin 5. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, askeri kariyerden devlet yönetimine uzanan yaşamıyla Cumhuriyet tarihinin önemli isimlerinden biri olarak öne çıkıyor. 1966–1973 yılları arasında Cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Sunay, özellikle siyasi ve toplumsal hareketliliğin yoğun olduğu bir dönemde ülke yönetiminde bulundu. 1899 yılında Erzurum’da doğan Sunay’ın doğum yeri ve tarihi konusunda farklı kaynaklarda çeşitli bilgiler yer alsa da, genel kabul bu yöndedir. Askeri eğitimini Kuleli Askerî Lisesi, Harp Okulu ve Harp Akademisi’nde tamamlayan Sunay, I. Dünya Savaşı sırasında Sina ve Filistin cephelerinde görev aldı. Savaş sırasında İngilizlere esir düşerek bir süre Mısır’da kaldı. Esaretten dönüşünün ardından Türk Kurtuluş Savaşı’na katıldı ve hem Güney hem Batı cephelerinde görev yaptı.

Cumhuriyet döneminde Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde hızla yükselen Sunay, 1949’da tuğgeneral, 1952’de tümgeneral, 1955’te korgeneral ve 1958’de orgeneral rütbesine terfi etti. Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve ardından Genelkurmay Başkanlığı görevlerini üstlendi. 1966 yılında kendi isteğiyle emekliye ayrıldıktan sonra kontenjan senatörü oldu.

Aynı yıl, Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in sağlık sorunları nedeniyle görevden ayrılması üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Cumhurbaşkanı seçilen Sunay, görev süresi boyunca siyasi açıdan zorlu gelişmelerle karşı karşıya kaldı. Bu dönemde artan sağ-sol çatışmaları, öğrenci hareketleri, hükümet değişiklikleri ve 12 Mart 1971 Muhtırası gibi kritik olaylar yaşandı.

Sunay’ın Cumhurbaşkanlığı süresince Süleyman Demirel, Nihat Erim ve Ferit Melen başbakanlık görevinde bulundu. Özellikle 1960’ların sonu ve 1970’lerin başında Türkiye’de yaşanan toplumsal gerilimler ve siyasi istikrarsızlık, yönetim sürecini zorlaştırdı.

28 Mart 1973’te görev süresini tamamlayan Sunay, aynı gün Cumhuriyet Senatosu tabii üyesi olarak görevine devam etti. 12 Eylül 1980 Darbesi’ne kadar bu görevini sürdürdü.

1929 yılında Atıfet Hanım ile evlenen ve üç çocuk sahibi olan Cevdet Sunay, 22 Mayıs 1982’de İstanbul’da hayatını kaybetti. Cenazesi ilk olarak Ankara Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedildi, daha sonra Devlet Mezarlığı’na nakledildi.

Öte yandan, son yıllarda bazı kişiler tarafından Sunay’a ilişkin çeşitli iddialar ortaya atılmış olsa da, bu tür beyanlar resmi ve doğrulanmış tarihsel bilgiler kapsamında değerlendirilmemektedir.

Cevdet Sunay, Türkiye’nin modernleşme sürecinde askeri ve siyasi kimliğiyle iz bırakan isimlerden biri olarak tarih sahnesindeki yerini korumaktadır.