Erzurum’da 454 yıllık caminin minaresi neden ayrı? İşte dikkat çeken hikâye

 

 

 

 

 

Erzurum’da 1572 yılında Beylerbeyi Murat Paşa tarafından yaptırılan tarihi Murat Paşa Camii, ana yapıdan bağımsız yükselen minaresiyle dikkat çekiyor. Geleneksel Osmanlı camilerinden farklı olarak camiden ayrı konumlanan minarenin, Murat Paşa Camii’nden daha eski olduğu belirtiliyor.

Erzurum’un tarihi yapıları arasında önemli bir yere sahip olan Murat Paşa Camii, yaklaşık 454 yıllık geçmişi ve kendine özgü mimarisiyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Caminin en dikkat çekici özelliği ise bahçesinde, ana yapıdan bağımsız olarak yükselen minaresi.

Osmanlı döneminde Beylerbeyi Murat Paşa tarafından yaptırılan caminin, 12 Aralık 1572 tarihinde ibadete açıldığı belirtiliyor. Yaklaşık 520 metrekare kapalı alana sahip olan tarihi cami, yaklaşık 300 kişilik ibadet kapasitesiyle hizmet vermeye devam ediyor.

Minare camiden daha eski

Murat Paşa Camii’nin minaresinin diğer Osmanlı camilerindeki örneklerden farklı olarak yapıya bitişik olmamasının önemli bir tarihi nedeni bulunuyor.

Bölgede daha önce Ahmediye Camii ve Ahmediye Medresesi’nin bulunduğu, bugün caminin bahçesinde görülen minarenin de bu yapılara ait olduğu aktarılıyor. Murat Paşa Camii inşa edildiğinde bölgede mevcut olan minare korununca, yeni cami için ikinci bir minare yapılmadı.

Sekizgen kaide üzerine inşa edilen minare, düzgün kesme taştan yapılmış silindirik gövdesi ve tek şerefesiyle yaklaşık 25 metre yüksekliğe ulaşıyor. Minareye dışarıdan açılan kapıdan girilerek merdivenlerle şerefeye çıkılabiliyor.

1956-1957 yıllarında yeniden inşa edildi

Bugün caminin bahçesinde görülen minarenin, ilk yapıdan günümüze aynı haliyle ulaşmadığı belirtiliyor. 1920’li yıllarda yıkılan eski minarenin temelleri üzerine, 1956-1957 yıllarında aslına uygun şekilde yeniden inşa edildiği aktarılıyor.

Böylece tarihi minarenin geçmişten günümüze ulaşan izleri korunurken, Murat Paşa Camii de kendine özgü mimari görünümünü sürdürdü.

Minareyle ilgili Hızır Aleyhisselam rivayeti

Murat Paşa Camii’nin ayrı duran minaresiyle ilgili yüzyıllardır anlatılan bir rivayet de bulunuyor.

Halk arasında anlatılanlara göre Murat Paşa, yeni camiyi yaptırdığı sırada daha önce bölgede bulunan Ahmediye Camii’nin minaresini yıkmayacağına dair rüyasında söz verdi. Ancak daha sonra bu sözünü unuttuğu rivayet edilen Murat Paşa’nın karşısına Hızır Aleyhisselam’ın çıktığı ve verdiği sözü kendisine hatırlattığına inanılıyor.

Bu rivayete göre Murat Paşa, bunun üzerine eski minarenin korunmasını sağladı ve yeni camiye ikinci bir minare yaptırmadı.

Rivayetlerin devamında ise Hızır Aleyhisselam’ın her gün beş vakit namazdan birini Murat Paşa Camii’nde kıldığına inanıldığı anlatılıyor.

“Var olan minare nedeniyle yeni bir minare yapılmadı”

Yaklaşık 12 yıldır Murat Paşa Camii’nde müezzin olarak görev yapan Fatih Şekerci, caminin minaresinin neden ayrı olduğu konusunda vatandaşların sık sık soru sorduğunu belirtiyor.

Şekerci, caminin 1572 yılında Beylerbeyi Murat Paşa tarafından yaptırıldığını belirterek, Erzurum’da minaresi yapısından ayrı konumda bulunan caminin bu özelliğiyle dikkat çektiğini ifade ediyor.

Minarenin Murat Paşa Camii için sonradan yapılmadığını dile getiren Şekerci, bölgede daha önce bulunan Ahmediye Camii ve Ahmediye Medresesi’ne ait minarenin mevcut olması nedeniyle yeni camiye ayrıca bir minare yapılmadığını anlatıyor.

Şekerci, eski minarenin 1930’lu yıllarda bir deprem nedeniyle yıkıldığını, daha sonra ise mevcut minarenin eski minarenin temelleri üzerine yeniden inşa edildiğini belirtiyor.

Tarihi caminin yanında bir de türbe bulunuyor

Murat Paşa Camii’nin dikkat çeken bir diğer tarihi unsuru ise caminin yanında bulunan Ane Hatun Türbesi.

Caminin çevresindeki ağaçlık alan ve türbenin yüksek konumu nedeniyle yapının birçok kişi tarafından fark edilmediğini belirten Şekerci, türbenin de bölgenin tarihi dokusunun önemli parçalarından biri olduğunu ifade ediyor.

Yüzyıllardır ayakta kalan Murat Paşa Camii, kendisinden daha eski olduğu belirtilen minaresi, tarihi dokusu ve hakkında anlatılan rivayetlerle Erzurum’un dikkat çeken kültürel mirasları arasında yer alıyor.