Erzurum’da Nadir Osmanlıca “Sefiller” Baskısı Gün Yüzüne Çıktı

Erzurum’da bir sahafta uzun yıllardır muhafaza edilen 20. yüzyıl başlarına ait Osmanlıca bir “Sefiller” nüshası, kültür ve edebiyat dünyasında dikkat çekti. Fransız edebiyatının önemli isimlerinden Victor Hugo’nun klasik eseri Les Misérables’in Osmanlı Türkçesiyle basılmış bu nadir kopyasının, dönemin önemli çevirmenlerinden Avanzade Mehmet Süleyman tarafından çevrildiği ifade ediliyor.

Eserin, Erzurum’da sahaflık yapan Okay Sönmez tarafından uzun yıllardır özenle korunduğu, son dönemde yapılan kültürel araştırmalar sırasında ise Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Taner Özdemir’in dikkatini çektiği belirtildi.

Kitabın Osmanlı Türkçesiyle basılmış olması, yalnızca edebi bir çeviri örneği olmanın ötesinde; dönemin matbaacılık teknikleri, kâğıt yapısı, ciltleme anlayışı ve görsel tasarımı açısından da önemli bir tarihî belge niteliği taşıyor. Sayfalardaki yıpranmalar ve baskı izleri ise eserin uzun yıllara yayılan yolculuğunu gözler önüne seriyor.

Araştırmacı Taner Özdemir, söz konusu eserin Osmanlı’nın Batı edebiyatıyla kurduğu kültürel ilişkiyi anlamak açısından değerli bir kaynak olduğunu vurgulayarak, “Bu tür eserler yalnızca edebiyat tarihi için değil, aynı zamanda dönemin okuma kültürü ve entelektüel dünyasını anlamak için de önemli veriler sunuyor” değerlendirmesinde bulundu.

Uzmanlar, eserin baskı yılı, basıldığı matbaa ve dönemin yayıncılık ağındaki yerinin netleştirilmesi için detaylı bir inceleme yapılmasının önemine dikkat çekiyor. İncelemelerin ardından eserin edebiyat ve basın tarihi açısından taşıdığı değerin daha somut biçimde ortaya konması bekleniyor.

Bu keşif, Erzurum’un sadece tarihî olaylarla değil, aynı zamanda zengin sahaf kültürü ve edebî mirasıyla da önemli bir merkez olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı.