ERZURUM TÜRKÜLERİNİN HAFIZASI: HAFIZ FARUK KALELİ

Hafız Faruk Kaleli, Türk halk müziğinin en önemli derleyicilerinden biri olarak, özellikle Erzurum yöresine ait türkülerin günümüze ulaşmasında kritik bir rol üstlendi. 1896 yılında Hasankale’de (bugünkü Pasinler) dünyaya gelen Kaleli, sanatçı kimliğinin yanı sıra hafızlık ve öğretmenlik görevleriyle de tanındı.

Küçük yaşta Erzurum’a gönderilerek dinî eğitim alan Kaleli, kısa sürede güçlü sesiyle dikkat çekti ve tanınmış bir hafız oldu. I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Savaşları’nda topçu eri olarak görev yapan sanatçı, savaş sonrası memleketine dönerek öğretmenlik yaptı.

Müzik hayatında önemli bir dönüm noktası ise Muzaffer Sarısözen ile tanışması oldu. Sarısözen’in davetiyle “Yurttan Sesler” topluluğuna katılan Kaleli, Erzurum ve çevresinden derlediği türküleri radyoda seslendirerek geniş kitlelere ulaştırdı. Bu çalışmalar sayesinde çok sayıda anonim eser TRT repertuvarına kazandırıldı.

Kaleli’nin derlemeleri arasında, Erzurum’un simge eserlerinden Sarı Gelin de yer alıyor. Sanatçı, yalnızca derleyici değil, aynı zamanda bestekâr ve güftekâr olarak da birçok esere imza attı.

Türk edebiyatının önemli isimlerinden Ahmet Hamdi Tanpınar, Kaleli’yi “Erzurum’da öteden beri devam eden iki başlı musiki geleneğinin son varisi” sözleriyle tanımladı.

22 Kasım 1947’de hayatını kaybeden Hafız Faruk Kaleli, geride bıraktığı eserler ve derlemelerle Türk halk müziğinin temel taşlarından biri olarak anılmaya devam ediyor.