Milli Mücadele Kahramanı ve Sağlık Bakanı Edip Somunoğlu: Erzurum’un Gururu

7 yaşında Dadaş Birliği’yle vatan savunmasına katılan, hayatını halk sağlığı ve siyasete adayan Edip Osman Somunoğlu, cesareti ve fedakârlığıyla Türk tarihine adını yazdırdı.

Erzurum, 15 Mayıs 2026 – 1904 yılında Erzurum’da doğan Edip Osman Somunoğlu, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında ve sonrasında hem sağlık alanında hem de siyasette önemli izler bırakan bir isim olarak tarihe geçti. Darülfünun Tıp Fakültesi’ni tamamlayan Somunoğlu, Tercan ve Akçaabat Hükûmet Tabipliklerinden Gümüşhane, Denizli ve Eskişehir Sağlık Müdürlüklerine, Erzurum Belediye Başkanlığı’ndan Trabzon Sağlık Müdürlüğü’ne uzanan zengin bir kariyer yolculuğu izledi.

Ancak Somunoğlu’nun hikâyesi çok daha erken yaşlarda başladı. Çocukluğu, Erzurum’un Ruslar tarafından işgali dönemine denk geldi ve şehir dört yıl boyunca esir hayatı yaşadı. İşgalin sona ermesiyle orta öğrenimini Erzurum Lisesi’nde tamamladı.

1920 yılında, Erzurum’daki 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa’nın emriyle Ebulhindili Cafer Bey komutasında kurulan Dadaş Birliği’ne katılan Somunoğlu, henüz 7 yaşındaydı. Küçük yaşına rağmen cesareti ve olgun tavırlarıyla dikkat çeken Somunoğlu, birlikteki asker ağabeyleriyle eşit bir dost gibi iletişim kuruyor, savaş alanındaki görevlerini büyük bir özveriyle yerine getiriyordu.

Dadaş Birliği, TBMM’ye karşı çıkan Düzce ve Adapazarı isyanlarının bastırılmasında ve Sakarya’nın Geyve Boğazı’nda Yunan ordularına karşı mücadelede kritik roller üstlendi. Somunoğlu, silah, cephane ve erzak taşıma görevlerini başarıyla yerine getirerek bu zaferlerde pay sahibi oldu. O dönemde komutanların takdirini kazanan Somunoğlu’nun cesareti, Milli Mücadele’nin Erzurumlular arasında nesilden nesile aktarılan kahramanlık hikâyeleri arasında yer aldı.

Eğitim ve askeri başarılarının ardından Somunoğlu, kamu hizmetinde de etkili bir rol oynadı. 1955-1960 yılları arasında Erzurum Belediye Başkanlığı görevini üstlendi ve şehrin gelişimine önemli katkılarda bulundu. 7 Haziran 1964’te Cumhuriyet Senatosu Erzurum Üyesi olarak siyasete atılan Somunoğlu, 1965-1967 yılları arasında Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı görevini yürüttü. Sağlık alanındaki tecrübeleri, Türkiye’nin sosyal yardımlar ve sağlık politikalarına yön vermesinde önemli rol oynadı.

Edip Osman Somunoğlu’nun adı, Erzurum’da birçok okul, hastane ve kuruma verilmiş; kahramanlığı, cesareti ve vatan sevgisi, halkın hafızasında canlı tutulmuştur. Evli ve üç çocuk babası olan Somunoğlu, 1 Ağustos 1982’de hayata veda etti. Ancak hayatı ve başarıları, hem Erzurum’un hem de Türkiye’nin tarihine ilham kaynağı olmaya devam ediyor.

7 yaşında bir çocuğun bile vatana hizmet aşkıyla tarih sahnesine çıktığını gösteren Edip So munoğlu, Türk milli mücadelesi ve Cumhuriyet dönemi sağlık politikalarının unutulmaz simgelerinden biri oldu.